van hype naar hulp

AI in de zorg:

Kunstmatige intelligentie gaat de zorg redden… Of toch niet? Als je de verhalen hoort, lost AI straks alle problemen op: van personeelstekorten tot werkdruk. De praktijk is echter weerbarstiger: de verwachtingen zijn vaak te hoog, de implementatie te gehaast, en de betrokkenheid van zorgmedewerkers te laag. Maar op één terrein kan AI nu al écht het verschil maken: het verlichten van de administratieve last.

Conclusion onderzocht eerder dit jaar hoe zorgprofessionals aankijken tegen AI in de zorg. De uitkomsten zijn genuanceerd. Als het gaat om diagnostiek en besluitvorming zijn zorgprofessionals terughoudend: slechts 35 procent spreekt expliciet vertrouwen uit in AI voor diagnostiek en screening. Begrijpelijk, gezien de complexiteit en risico’s.

Maar voor administratieve taken ligt dat fundamenteel anders. Daar zien zorgprofessionals wel degelijk potentie: 59 procent ziet kansen bij administratieve controle en dossiervorming, 55 procent bij het verwerken van herhaalverzoeken. En de meest veelbelovende toepassing? Spraakgestuurde verslaglegging. Bijna de helft van de zorgprofessionals (49%) noemt dit als belangrijke toekomstige technologie, en maar liefst 73 procent heeft er vertrouwen in.

Die cijfers zijn niet voor niets zo hoog. Spraakgestuurd rapporteren lost immers een concreet, dagelijks probleem op. Artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners besteden een aanzienlijk deel van hun dag aan verslaglegging: notities maken tijdens of na consulten, observaties invoeren, medicatiewijzigingen documenteren. Tijd die niet naar de patiënt gaat. Spraakgestuurde systemen kunnen dit proces drastisch versnellen; AI zet de gesproken input om in tekst, structureert deze, en plaatst de informatie op de juiste plek in het dossier.

De kansen liggen dus voor het oprapen, zou je zeggen. Zorgprofessionals zien de toegevoegde waarde, de technologie is beschikbaar, en het vertrouwen is er. Maar: dan moet de implementatie wel goed gebeuren, en juist daar wringt het nu nog vaak. Zo stelt bijna 40 procent van de respondenten in ons onderzoek dat AI-initiatieven in hun organisatie vooral IT-gedreven zijn, terwijl 39 procent aangeeft dat medewerkers onvoldoende worden betrokken bij de ontwikkeling en implementatie ervan. Het resultaat is voorspelbaar: oplossingen die technisch kloppen, maar die niet optimaal aansluiten op de dagelijkse praktijk.

Echt succesvolle implementatie vraagt om een andere aanpak; een balans tussen mens, proces en techniek. Betrek zorgmedewerkers niet pas bij de training, maar al bij de keuze voor een systeem. Welke zorgverleners gaan het gebruiken? Voor welke taken? Hoe past het in hun huidige workflow? Zorgmedewerkers weten als geen ander waar de knelpunten zitten en welke oplossingen praktisch haalbaar zijn. Organisaties die hen vanaf het begin serieus nemen, zien dat spraakgestuurd rapporteren en andere ontwikkelingen daadwerkelijk worden gebruikt en gewaardeerd.

Natuurlijk: realisme blijft nodig. Meer dan de helft van de zorgprofessionals (55%) denkt dat AI wordt overschat als oplossing voor personeelstekorten, zo blijkt uit ons onderzoek. AI is een hulpmiddel, geen wondermiddel. Maar voor administratieve lasten kan het – mits goed ingevoerd – wel degelijk verschil maken. Dan wordt het een technologie die werk verlicht, meer tijd creëert voor patiëntcontact, en wordt omarmd door de mensen die ermee werken.