van kostenpost naar tijdwinst 

Investeren in digitale vaardigheden:

Het is dinsdagochtend, half negen. Thuiszorgverpleegkundige Rian staat in de woonkamer van meneer Gerritsen en logt in op het elektronisch cliëntendossier (ECD). Het inloggen lukt, maar duurt lang. Eenmaal in het systeem wil Rian haar observaties vastleggen en registreren welke medicatie ze heeft toegediend, maar ze weet niet meer precies hoe dat moet. Ze zoekt door de schermen, opent op goed geluk wat menu’s. Meneer Gerritsen wacht geduldig, maar stiekem gaat er zo behoorlijk wat tijd verloren; elke dag weer. Tijd die Rian het liefst aan haar cliënten besteedt. 

Anno 2026 is dit soort digitale obstakels helaas geen uitzondering: dagelijks verliezen zorgmedewerkers waardevolle tijd aan systemen die niet intuïtief werken, of door basisvaardigheden die onvoldoende zijn ontwikkeld. Conclusion onderzocht hoe zorgprofessionals aankijken tegen digitalisering en sprak daarbij niet alleen met IT-beslissers en directies, maar ook met degenen die de technologie in de praktijk gebruiken. De uitkomst? Digitale systemen moeten het werk vergemakkelijken, maar in de praktijk verliest de helft van de zorgmedewerkers er dagelijks tijd mee door onvoldoende digitale vaardigheden. Onderzoek van ZorgfocuZ naar tijdwinst door digitale vaardigheden laat ondertussen zien wat er te winnen valt: digitaal vaardige collega’s winnen wekelijks meer dan vier uur in de huisartsenzorg, en ruim twee uur in de langdurige zorg. 

Het zijn daarbij niet de complexe taken waar het misgaat, maar juist de dagelijkse activiteiten. Navigeren door systemen, verslaglegging, medicatie registreren: relatief eenvoudige handelingen die bij digitaal minder vaardige medewerkers al snel veel tijd kosten. Digitaal vaardige medewerkers kunnen deze taken routinematig uitvoeren, waardoor er meer tijd overblijft voor de patiënt.  

Het is al met al een bekende paradox: in ons onderzoek geeft twee derde van de zorgprofessionals aan dat medewerkers te weinig tijd krijgen om zich nieuwe technologie eigen te maken, terwijl juist dat gebrek aan digitale vaardigheden enorm veel tijd kost. Het gevolg? Systemen blijven onderbenut, de frustratie stijgt, en een kwart van de zorgmedewerkers ervaart door technologie zelfs een hógere werkdruk. De oplossing wordt het probleem. 

Wie investeert in digitale vaardigheden, wint direct tijd terug. Onderzoek in Nederlandse ziekenhuizen toont aan dat dit niet alleen zorgt voor tijdwinst, maar ook voor minder stress en meer werkplezier. Medewerkers die digitaal vaardiger worden, kunnen zelfstandig hun werk doen. Dat geeft voldoening. 

Maar: dan moet de scholing wel goed gebeuren. Dus niet via een eenmalige training die na een maand is vergeten, of een externe cursus die losstaat van de dagelijkse praktijk. Wat wel werkt? Begin bij de basis. Voordat organisaties experimenteren met AI of andere geavanceerde technologie, moeten de basisvaardigheden op orde zijn. Een op de vijf organisaties in ons onderzoek geeft aan nog bezig te zijn met het op orde brengen van basis-IT. Dat is geen schande, maar wel een signaal: innovatie begint bij een stevig fundament. 

Cruciaal is verder dat organisaties begrijpen dat niet iedereen op dezelfde manier leert. Sommige medewerkers pakken nieuwe technologie snel op, anderen hebben meer tijd en begeleiding nodig. Organisaties die succesvol zijn, zetten vaak collega’s in als digicoach: iemand die net iets digitaal vaardiger is en andere medewerkers helpt. Ook bieden ze scholing die aansluit bij concrete werkprocessen, gefaseerd wordt aangeboden, en medewerkers ruimte geeft om te oefenen zonder dat dit ten koste gaat van de patiëntenzorg. En verder nemen ze digitale vaardigheden vaak structureel op in functiebeschrijvingen en voortgangsgesprekken, zodat het een continu ontwikkelpunt wordt in plaats van een eenmalig project. 

Rian zou morgen wederom moeite kunnen hebben met het ECD, óf ze leert vandaag hoe ze effectief in het systeem kan werken. De keuze ligt bij haar organisatie. Investeren in digitale vaardigheden loont. Wie blijft afwachten, verliest elke dag opnieuw kostbare tijd; organisaties die het wél structureel oppakken, zien al snel het verschil.