wat betekent de digitale wallet voor jouw organisatie?

eIDAS 2.0 komt eraan:

De digitale Europese wallet eIDAS 2.0 komt eraan. Eindelijk hoeft de baliemedewerker van je hotel je paspoort niet meer mee te nemen voor een kopie. En voor een officieel document hoef je niet meer langs het gemeentehuis of een ambassade. Jij houdt grip op jouw gegevens én bespaart tijd en moeite. De digitale wallet maakt dit soort stappen namelijk overbodig.

De wallet gaat niet over geld, maar over je identiteit. Dat begrip is breed. Via de wallet kun je veel persoonlijke gegevens laten zien. Bijvoorbeeld of je een rijbewijs hebt of ouder bent dan 18, 21 of 65 jaar. Ook diploma’s, je paspoortnummer en je adres kunnen erin staan. Dat geldt ook voor je Museumkaart, ov-abonnement, studentenkaart en bedrijfsbadge. Je kunt de wallet ook gebruiken voor een rechtsgeldige handtekening. De mObywatel-app in Polen laat zien hoe dit al werkt. Een goed werkende wallet maakt veel dagelijkse en zakelijke handelingen eenvoudiger. Ze kosten daardoor minder tijd en geld.

DigiD is in Nederland een voorloper van de digitale wallet. Je gebruikt DigiD om veilig in te loggen bij de overheid, het onderwijs en de zorg. DigiD is waardevol, maar heeft ook beperkingen. Het gaat alleen over je basisidentiteit via je burgerservicenummer (BSN). Andere persoonlijke gegevens staan er niet in. Alleen overheden en organisaties met een publieke taak mogen DigiD gebruiken. Buiten Nederland kun je DigiD maar beperkt gebruiken.

De Europese wet eIDAS 2.0 beschrijft de EUDI: de Europese digitale identiteit. De komende jaren kunnen honderden miljoenen inwoners van de EU een digitale wallet krijgen. Zij kiezen zelf of ze die willen gebruiken. De wallet wordt meestal een app op de telefoon. De app werkt volgens Europese standaarden en is bruikbaar in alle EU-landen. Organisaties binnen overheid, zorg, onderwijs, financiën en andere gereguleerde sectoren moeten de wallet accepteren. Andere bedrijven kunnen zich vrijwillig aanmelden. Zo kunnen zij klanten prettiger en veiliger helpen.

Veel mensen twijfelen als ze voor het eerst over de digitale wallet horen. Staan al je gegevens dan op één plek? En wat betekent dat voor je privacy? Die zorgen zijn begrijpelijk. Privacy is vanaf het begin een belangrijk uitgangspunt bij het ontwerp. De wallet kan veiligheid en privacy juist sterk verbeteren. Je gegevens staan niet in één centraal systeem. Alleen jij hebt ze in je wallet. Jij bepaalt zelf wanneer je de wallet gebruikt en bij welke organisatie. Ook kies je welke gegevens die organisatie mag zien. In een café kun je bijvoorbeeld alleen laten zien dat je 18 jaar of ouder bent. De organisatie krijgt tegelijk zekerheid dat de informatie klopt. Het systeem waarmee gegevens in de wallet komen, zorgt daarvoor.

De digitale wallet is niet alleen bedoeld voor personen. Ook bedrijven en stichtingen kunnen een wallet gebruiken. Daarmee kunnen zij zich bekendmaken bij overheden en banken. Ook kunnen zij betrouwbare bedrijfsgegevens delen met andere organisaties. Denk aan een KvK-nummer, bankgarantie, vergunning of btw-nummer. Verder kunnen bedrijven documenten ondertekenen. Ook kunnen zij controles van nieuwe klanten eenvoudiger maken. Deze controles heten vaak Know Your Customer, of KYC. De zakelijke wallet en de persoonlijke EUDI-wallet kunnen veilig gegevens uitwisselen. Zo kan een zzp’er namens het eigen bedrijf inloggen. Daarna kan die persoon rechtsgeldige documenten delen via de eigen persoonlijke wallet.

Volgens eIDAS 2.0 moet elke EU-lidstaat eind 2026 een Gecertificeerde EUDI-wallet aanbieden. De wallet is bedoeld voor burgers en andere inwoners. Vanaf dat moment moeten publieke organisaties en zeer grote online platforms de wallet accepteren. De Nederlandse NL-Wallet komt naar verwachting pas later in 2027. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Logius ontwikkelen deze nationale wallet als open source. Dat betekent dat de broncode openbaar is. Yivi, vroeger IRMA, is een andere Nederlandse wallet. Organisaties gebruiken Yivi al jaren om mensen digitaal te herkennen en veilig te laten inloggen. Dat doen vooral organisaties die DigiD niet mogen gebruiken. Yivi volgt de EUDI-standaarden. Organisaties kunnen Yivi nu al gebruiken voor toepassingen in de praktijk. Zo bereiden zij zich voor op nieuwe kansen en verplichtingen.

Over enkele jaren gebruiken veel Europeanen vanzelfsprekend hun EUDI-wallet. Daarmee maken zij zich bekend bij overheden en bedrijven in binnen- en buitenland. Ook delen zij alleen de gegevens die nodig zijn. Kopieën van rijbewijzen, paspoorten, diploma’s en identiteitsbewijzen zijn dan niet meer nodig. Ook hoeft niemand losse pasjes en badges mee te nemen. Een telefoon is genoeg, zowel op locatie als online. Organisaties willen hierop aansluiten om hun klanten goed te helpen. Sommige organisaties moeten dat van de wet. Andere doen het om commerciële redenen. Wie dit vroeg regelt, kan zich onderscheiden en sneller voordeel behalen. De EUDI-wallet kan veel administratie en risico’s voor bedrijven verminderen.

Organisaties moeten hun bestaande manieren van inloggen geschikt maken voor de EUDI-wallet. Dat geldt voor contact op locatie en online. Hiervoor moeten zij processen en systemen aanpassen. De EUDI-wallet kan naast iemands identiteit ook andere persoonlijke gegevens delen. Ook daarvoor zijn extra aanpassingen nodig. Dit vraagt om samenwerking tussen experts in processen, gebruiksgemak, IT, veiligheid, verandering en software. Ook resultaatmanagers spelen hierbij een rol.

Sommige organisaties willen of moeten niet alleen gegevens uit de wallet lezen. Zij willen ook documenten en andere gegevens aan de wallet toevoegen. Daarvoor zijn andere processen en aanpassingen aan systemen nodig.

De zakelijke wallet is een ander belangrijk onderwerp voor organisaties. De waarde hangt af van het aantal zakelijke contacten en hoe intensief die zijn. Contact over landsgrenzen en met wisselende partners maakt de wallet extra waardevol. Op termijn wordt de zakelijke wallet waarschijnlijk een vast onderdeel van zakendoen.

De digitale wallet voor burgers en bedrijven maakt samenleven en samenwerken makkelijker. Handelingen worden eenvoudiger, sneller, goedkoper en veiliger. Contactloos betalen heeft financiële betalingen bijna zonder moeite gemaakt. Zo maakt de digitale wallet ook het delen van zakelijke en persoonlijke gegevens veel eenvoudiger. Dit is voor organisaties een goed moment om serieus met de digitale wallet te beginnen.