'Over tien jaar kijken we met spijt terug op hoe we met data omgingen’ Negen op tien Nederlanders:

Privacy wordt luxeproduct en Nederlander voelt zich machteloos.

87 procent van de Nederlanders verwacht dat we over tien jaar met spijt terugkijken op hoe vrijgevend we met onze persoonlijke data zijn omgegaan. Dit blijkt uit landelijk onderzoek van IT- en businesstransformatiedienstverlener Conclusion onder ruim 1.000 consumenten. Sterker nog, 86 procent denkt dat echte privacy over tien jaar vrijwel verdwenen zal zijn.

Voor veel Nederlanders voelt privacy nu al niet als iets vanzelfsprekends, maar als iets dat je je moet kunnen veroorloven. Maar liefst 86 procent vindt dat online privacy in de praktijk een luxeproduct is geworden. Het gevoel leeft breed over alle leeftijdsgroepen, van jongeren tot 70-plussers. Een beeld dat aansluit bij de bredere verwachting dat privacy de komende jaren verder onder druk komt te staan.

Hoewel men zich realiseert dat hun data steeds vaker wordt gedeeld, lijkt dit voor veel Nederlanders vooral een gegeven waar ze weinig invloed op hebben. Zo vreest 68 procent dat zij in de toekomst nog meer data zullen moeten delen om volwaardig mee te kunnen blijven doen in de maatschappij. Sterker nog: een ruime meerderheid (67%) voorspelt dat het, door het delen van data, over tien jaar zó normaal zal zijn dat bedrijven hen beter kennen dan zijzelf. Dit gevoel is onder jongeren (16-29 jaar) nog sterker: bijna driekwart (71%) verwacht dat dit de norm wordt.

Het onderzoek schetst een opvallende paradox. Enerzijds verwacht 87 procent van de Nederlanders dat we met spijt zullen terugkijken op hoe we met data zijn omgegaan, anderzijds verwacht 86% dat privacy over tien jaar bijna helemaal verdwijnt. Het bewustzijn over data is er dus wel degelijk, maar Nederlanders hebben het gevoel dat ze weinig invloed hebben op hoe overheden en bedrijven met hun gegevens omgaan. Voor organisaties die werken met data en AI is dat een belangrijk signaal.

Friso Spinhoven, hoofd Responsible AI bij Conclusion: “Het is opvallend dat Nederlanders collectief voorzien dat we hier later spijt van krijgen, terwijl ze tegelijkertijd het gevoel hebben dat deze ontwikkeling onvermijdelijk is. Dat wijst niet op berusting, maar op een duidelijke behoefte aan meer regie over hun eigen data. Daarmee staan we op een kantelpunt. Als we accepteren dat privacy verdwijnt, wordt dat een self-fulfilling prophecy. Maar dit onderzoek laat ook iets hoopvols zien: mensen zijn niet onverschillig. Ze verlangen van overheden en bedrijven dat die verantwoord omgaan met hun gegevens. Wie dat doet en daar transparant over is, kan dat vertrouwen nog winnen.”