Technical debt is een schuld. En je betaalt elke dag rente.

In de boardroom begint het gesprek over technologie bijna altijd bij de kosten. Niet bij wat je wilt bereiken, maar bij wat het kost. Logisch, want kosten staan tenminste op papier. Uit ons onderzoek naar de digitale realiteit van Europese organisaties blijkt dat de meeste organisaties prima weten wat hun totale IT-kosten zijn en grofweg waar de aandachtspunten zitten. Wat ze zelden doen, is kosten, waarde en risico in één besluit samenbrengen. Het inzicht is er. Het handelingsperspectief om te verbeteren niet.

 

“Inzicht is meestal niet het probleem,” zegt Steven van Dam, strategieconsultant bij Conclusion. “Het vertalen van dat inzicht naar een keuze wél.”

“Kosten zijn nooit de oorzaak. Ze zijn het gevolg van keuzes over scope, architectuur en governance,” zegt Steven. “Wie alleen op het kostenplaatje stuurt, bestrijdt symptomen.” Een systeem wordt aangepast in plaats van vervangen. Een tijdelijke koppeling blijft staan en wordt permanent. Elk besluit klopt op zichzelf, maar samen maken ze het landschap onhandelbaar. Al die besluiten tellen, in combinatie met onbewuste keuzes, op tot één resultaat : technical debt.

Technical debt klinkt technisch, maar het is geen puur IT-probleem. Het is een probleem voor de hele organisatie en het werkt als een schuld die ontstaat als je kiest voor de snelle oplossing in plaats van de beste. Op korte termijn vaak begrijpelijk. Het kan bijvoorbeeld de goedkope keuze zijn waardoor er budget overblijft voor iets anders. Of een decentrale actie buiten de afgesproken architectuur principes, maar waarmee je snel operationeel bent. Hoe dan ook, je belandt in een suboptimale situatie met een relatief korte houdbaarheidstermijn. Dat is de schuld die je opbouwt.

 

En over een schuld betaal je rente. Die rente is hier geen bedrag op een afschrift, maar iets sluipends: een wijziging die langer duurt, werk dat mensen gaat frustreren, en uiteindelijk een businesswens die niet meer in het systeem past of een securitylek dat je niet meer netjes dicht. “De rekening komt altijd,” zegt Steven. “Je weet alleen niet wanneer, en niet hoe hoog.”

Als een systeem begint te knellen, volgt vaak een workaround. Nog één aanpassing die net genoeg lucht geeft. “Optimaliseren in een verouderd landschap is het uitstellen van transformeren,” zegt Steven. “Je doet hetzelfde een beter, in plaats van iets fundamenteel op een andere manier te doen.” Elke workaround verhoogt de schuld van morgen. Zo raak je vast in je eigen landschap, en verdwijnt geleidelijk je vermogen om te innoveren. Je toekomstige kosten (bijvoorbeeld van een migratie) lopen op, evenals de business waarde die je misloopt. En dat zijn de zwaarste posten op de het bonnetje van jouw technical debt.

De moeilijkste besluiten rond technical debt gaan over wat je niet kunt uitrekenen. “Bestuurders willen weten: wat zijn mijn opties, hoeveel kost me dat, en wat gebeurt er als we niets doen en de boel laten voor wat het is,” zegt Steven. “De oplopende security risico’s en misgelopen business kansen zijn niet volledig te kwantificeren. Maar het risico op incidenten groeit elke dag en de gemiste kansen stapelen zich op.” Wachten voelt rationeel, maar is niets anders dan de rente laten oplopen. “Je kunt ervoor kiezen niet te investeren en de risico’s bewust te accepteren. Als je dat doet, zorg dan dat het een expliciete keuze is met inzicht in de gevolgen.”

Grip ontstaat niet in rapportages, maar in het dat gesprek waarin strategie, business en IT samen kosten, waarde en risico afwegen. “Die drie praten nu nog te vaak langs elkaar heen,” zegt Steven. “En strategie is net zo goed bepalen waar je mee stópt.” De vraag is niet óf je technical debt hebt — die heb je altijd. De vraag is waar hij je vandaag tegenhoudt. Begin met het in kaart brengen van je technical debt en de risico's zijn, en prioriteer je maatregelen vervolgens langs de as van je strategische doelstellingen. Uit welke oplossing haalt de organisatie de meeste waarde? Zolang de besluiten rond technical debt niet worden gemaakt, loopt de schuld en je rentelast op, en wordt ingrijpen morgen duurder dan vandaag.