Auteur: Jochem van Lierop, CTO bij Conclusion Mission Critical 

Elke keer dat je pint, gebeurt er iets onzichtbaars. Tientallen systemen controleren, autoriseren en verwerken die transactie in een oogwenk. Jaarlijks ruim zes miljard keer, met een betrouwbaarheid die al jarenlang rond de 99,9 procent ligt. Dat we daar nooit bij stilstaan, is precies het bewijs dat de infrastructuur haar werk doet.

De meest ingrijpende verstoringen ontstaan zelden door een falend systeem op zich. Vaker is de oorzaak een afhankelijkheid die je deelt met anderen, zonder dat je het doorhebt. Neem de brand die in mei 2026 uitbrak in een Almeers datacenter. De servers bleven grotendeels intact, maar de brandweer besloot uit voorzorg het hele pand van stroom af te sluiten. Ruim honderd organisaties bleken van datzelfde datacenter afhankelijk. Studenten stonden voor een gesloten universiteit omdat toegangssystemen en het netwerk platlagen, zorgverleners konden niet bij dossiers van patiënten. Bij een deel van de getroffenen duurde herstel langer dan een week.

Dat is concentratierisico in het echt. Een uitwijkplan dat leunt op dezelfde locatie, stroomvoorziening of leverancier als je hoofdsysteem, is geen uitwijkplan, maar een illusie van een uitwijkplan.

Een systeem ontwerpen voor een gemiddelde dag is te doen. Ontwerpen voor de slechtste dag is iets anders. Dit vraagt om het besef dat elke extra negen steeds zwaarder weegt, terwijl de opbrengst afneemt. En dat een back-up die dezelfde zwakke plek deelt als het origineel, geen echte back-up is. De winst zit dan ook niet in het behalen van nog meer negens, maar in de snelheid en volledigheid van herstel wanneer het toch misgaat.

Wie kritieke systemen ontwerpt, bepaalt daarmee onbewust ook wat anderen op een doodgewone dag kunnen doen. Dat is een verantwoordelijkheid die meer verdient dan een percentage achter de komma als geruststelling. Zekerheid gaat niet over alles altijd laten draaien. Zekerheid betekent weten wat er gebeurt als het misgaat, en hoe je daarna herstelt.