Alliander ontwikkelt in co-creatie met Conclusion Consulting kweekvijver voor monteurs

Alliander werkt aan een toekomstbestendig energienet. Dat vraagt om heel wat kabels, leidingen en systemen, maar ook om voldoende goed opgeleide vakmensen. Vanuit de afdeling Arbeidsmarkt Transformatie ontwikkelde Alliander daarom samen met Conclusion Consulting een nieuwe ontwikkelroute voor monteurs, waarin zij-instromers in twaalf maanden worden opgeleid en vanuit de afdeling Kleinverbruik kunnen doorgroeien richting Onderhoud en Storingen. “In co-creatie zijn we tot een ontwikkelroute gekomen die zich bewijst in de praktijk.”

De energietransitie vraagt veel van Nederland. Van huishoudens en bedrijven, maar zeker ook van de netbeheerders die zorgen dat energie betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar blijft. Alliander werkt iedere dag aan een energievoorziening waarin iedereen onder gelijke condities toegang heeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie. Dat vraagt om sterke netten, slimme processen en voldoende vakmensen.

Binnen de afdeling Kleinverbruik van Alliander ontstond daarom een duidelijke ambitie: een plek worden waar zij-instromers goed kunnen landen, het vak kunnen leren en zich kunnen ontwikkelen richting de afdeling Onderhoud en Storingen. Samen met Conclusion Consulting werd een ontwikkelroute opgezet die monteurs in twaalf maanden laat doorstromen.

Daarmee ging de opdracht over meer dan een opleidingstraject. Het ging ook over samenwerking tussen afdelingen. Kleinverbruik en Onderhoud en Storingen kenden eigen processen, afspraken en beelden over elkaars werk. “Voor mij zat er ook een persoonlijk belang achter”, zegt Rachel Bod, voormalig manager Buitendienst Kleinverbruik bij Alliander. “Er werd vanuit de techniek soms neergekeken op het laagspanningsstuk. Ik wilde graag verbinding leggen tussen die twee afdelingen.”

Wat begon als een vraagstuk rondom doorstroom, raakte daardoor al snel aan werving, selectie, opleiding, salariëring, promotiemomenten, begeleiding en cultuur. Rachel: “Het traject legde ook verschillen tussen de afdelingen bloot. Die kunnen verkleinen bleek uiteindelijk een waardevolle bijvangst.”

Vanuit de afdeling arbeidsmarkttransformatie van Alliander werd externe ondersteuning gezocht om het traject vorm te geven. Bas van Dedem, business consultant bij Conclusion Consulting, pakte de opdracht samen met collega Ahmet Yüksel op. “Deze opdracht vroeg om co-creatie”, vertelt hij. “Enerzijds omdat een belangrijk deel van de opdracht ging over het realiseren van een sterkere verbinding tussen twee afdelingen. Anderzijds omdat er ook veel uitvoerende onderdelen waren die zorgvuldig moesten worden uitgewerkt.”

De samenwerking tussen Bas en Ahmet bracht verschillende kwaliteiten samen. Ahmet richtte zich op stakeholdermanagement en projectsturing. Bas bracht energie, structuur en praktische voortgang. Rachel: “Ik was heel blij dat Bas erbij was. Ahmet was veel bezig met stakeholders, Bas was juist van het doorrekenen, visueel maken en gaan. Dat was een goede combinatie.”

De aanpak begon bij het scherp krijgen van de bestaande situatie. Hoe zag doorstroom op dat moment uit? Welke stappen waren er al gezet? Waarom waren tot dan toe slechts enkele mensen doorgestroomd? En wat moest er veranderen om van incidentele doorstroom naar een structurele ontwikkelroute te komen? “We zijn begonnen met uittekenen hoe de doorstroom op dat moment verliep”, vertelt Bas. “Vervolgens hebben we onderzocht hoe die eerste doorstromers hun route hadden doorlopen en daarna de ideale situatie uitgetekend.”

De opleiding tot monteur is specifiek, vakinhoudelijk en sterk praktijkgericht. Om een goede route te ontwerpen, moest helder worden welke kennis, vaardigheden, certificeringen en praktijkervaring nodig zijn om verantwoord door te groeien. Rachel vond de informatievergaringsfase wat te lang duren, maar zag ook de waarde ervan. “Er kwamen belangrijke zaken naar boven, bijvoorbeeld rondom salariëring, promotiemomenten en praktische voorzieningen.”

Vanuit dat inzicht werd een concrete productenlijst opgesteld. Er moest onder andere een versneld opleidingspad komen, met een vaste cadans en duidelijke tussenstappen. Ook de werving en selectie moesten anders worden ingericht. Omdat monteurs vanaf de start worden aangenomen met de bedoeling om door te stromen, moesten teamleiders van Onderhoud en Storingen al vroeg betrokken zijn bij de sollicitatie. “Je wilt voorkomen dat iemand na twaalf maanden alsnog opnieuw door een sollicitatieproces moet”, zegt Bas. “Daarom hebben we gekeken hoe je die overgang aan de voorkant al beter kunt organiseren.”

Cruciaal was de co-creatie met interne experts van Alliander. Er werd een werkgroep samengesteld met verschillende disciplines. Dat vroeg in het begin om zoeken en bijstellen, maar gaandeweg kwam de juiste expertise aan tafel. Bas: “Vanaf dat moment konden we echt zaken bij elkaar brengen.”

De ontwikkelroute staat inmiddels. De eerste klas startte in november 2025, gevolgd door een tweede en derde klas in 2026. In de eerste groep zaten elf monteurs, de tweede groep telde zestien deelnemers en de derde groep zat daar net onder. Daarmee is de route inmiddels een werkende aanpak in de praktijk.

“Het is supertof”, zegt Rachel blij. “De ontwikkelroute staat en is breed uitgemeten binnen Alliander. We kregen vanuit veel hoeken complimenten. Mensen zien het als een goed voorbeeld van iets wat je voor een andere afdeling doet.”

Ook andere afdelingen tonen inmiddels interesse om mee te liften op de aanpak. Daarmee ontstaat een resultaat dat verder reikt dan de oorspronkelijke vraag. Niet alleen is er een route richting Onderhoud en Storingen ontwikkeld, ook het opleidingsproces binnen Kleinverbruik is geprofessionaliseerd. Bas ziet dat als belangrijke winst. “De monteurs zijn sneller klaar om door te stromen, maar ze zijn ook sneller beschikbaar en beter inzetbaar binnen Kleinverbruik zelf.”

Daarnaast zijn verschillende arbeidsvoorwaardelijke en organisatorische verschillen tussen afdelingen meer gelijkgetrokken. Denk aan studieovereenkomsten, inschaling en het startsalaris. Rachel: “Daar ben ik trots op.”

Voor Bas werd de impact echt tastbaar op de dag dat de eerste monteurs startten. “We hebben ze ontvangen in Duiven, waar de opleiding grotendeels plaatsvindt. Rachel en de manager van Onderhoud en Storingen heetten hen welkom. Ahmet en ik waren erbij omdat we het leuk vonden om al die monteurs in levenden lijve te zien. Dan wordt je werk heel tastbaar.”

Lessons learned: het veranderverhaal vanaf het begin goed vertellen

Binnen het traject blijft men leren en bijstellen. Zo blijkt nu dat er meer tijd nodig is tussen de verschillende klassen. Ook wordt het in november van dit jaar spannend hoeveel monteurs daadwerkelijk doorstromen en hoe soepel die overgang verloopt. Maar er mag geconcludeerd worden dat er een stevige basis staat. “We zijn inmiddels een paar maanden verder en het loopt goed door”, ziet Bas. “Precies volgens plan.”

Rachel ziet ook een belangrijke les voor vervolgtrajecten: het veranderverhaal had eerder en sterker neergezet mogen worden. “Onderhoud en Storingen snapte de toegevoegde waarde niet direct, terwijl ik dacht: we doen dit om jullie te helpen en voor Alliander. Achteraf zie je hoe belangrijk het is om dat verhaal vanaf het begin goed te vertellen.”

Daarin ligt de bredere waarde van dit traject: de ontwikkelroute levert niet alleen nieuwe monteurs op, maar ook meer begrip tussen afdelingen. En in een organisatie die werkt aan de energietoekomst van Nederland is dat minstens zo belangrijk: elkaar nodig hebben, elkaars werk begrijpen en samen bouwen aan oplossingen die de operatie verder helpen.

Alliander ontwikkelt en beheert energienetten. Via kabels en leidingen ontvangen ruim drie miljoen Nederlandse huishoudens en bedrijven elektriciteit, gas en warmte. De organisatie beheert meer dan 90.000 kilometer elektriciteitsnet en 40.000 kilometer gasnet. Met 10.000 collega’s werkt Alliander dagelijks aan een energievoorziening die betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar blijft voor iedereen. Door het netwerk continu te verbeteren, bereidt Alliander zich voor op een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen.