Rachel van den Brink geeft graag ruimte aan de mensen met wie ze werkt. Ze luistert, stelt vragen en kijkt eerst wat een team nodig heeft voordat ze zelf in actie komt. Ze is dan ook niet de business consultant die binnenkomt met een kant-en-klare oplossing, maar iemand die het proces faciliteert. “Ik kijk altijd eerst: wat heeft de groep nodig? En hoe kunnen we samen stappen zetten?” Ze deelt haar kijk op co-creatie, verrijkt met praktijkervaringen.

Rachel’s definitie van co-creatie is simpel en tegelijk veelzeggend: “Samen stappen zetten om tot een oplossing te komen. Zodat het niet mijn waarheid wordt, maar een gedragen oplossing waar iedereen achter staat.” Daar zit volgens haar precies het verschil met traditionele consultancy. “Binnenkomen en zelf een oplossing doordrukken, zorgt in de praktijk niet voor duurzame verandering.” Co-creatie is dus geen manier van werken om draagvlak te creëren achteraf. Het is de manier waarop je tot de oplossing komt.

Hoe mooi dat ook klinkt, co-creatie, tegelijkertijd ziet Rachel hoe lastig samenwerken in de praktijk is, zelfs als iedereen het wil. “De meest gehoorde reden is: we hebben geen tijd. Maar daaronder zit vaak iets anders, Bijvoorbeeld dat we minder vertrouwen in de ander hebben dan we willen toegeven, waardoor we het werk niet uit handen durven geven.”

In organisaties waar reactief wordt gewerkt, gericht op de waan van de dag, is samenwerking iets wat je ‘erbij’ doet in de vorm van extra overleggen en werksessies. Maar dat maakt samenwerken vaak juist minder effectief. “We proberen samenwerking te organiseren, maar dat betekent nog niet dat het werkt”, weet Rachel. Daar komt nog iets bij: ongeduld. “We willen dat verandering en vooruitgang snel zichtbaar is. Dan plannen we een paar sessies en verwachten we dat het opgelost is. Terwijl samenwerken en vertrouwen opbouwen tijd nodig hebben.”

Om co-creatie te laten werken, begint Rachel bij een nieuwe opdracht altijd bij het opbouwen van de relatie. “De eerste weken voer ik vooral gesprekken. Niet alleen over de inhoud, maar ook over de persoon erachter. Wie ben jij? Wat vind je belangrijk? Dat bepaalt hoe je samenwerkt.” Die investering betaalt zich later terug. Want pas als er vertrouwen is, durven mensen zich uit te spreken, elkaar aan te vullen en samen verantwoordelijkheid te nemen. “Management wil vaak snel resultaat zien, maar juist het bouwen aan de relatie maakt dat het uiteindelijk gaat werken.”

Rachel herkent het moment waarop co-creatie begint te werken meteen. “Als mensen vol energie uit een sessie komen. Je ziet het aan hun gezichten. Dan weet je: dit werkt. Ze hebben ervaren hoe het is om het samen te doen.” Dat moment is cruciaal, want daar ontstaat beweging. Niet omdat iemand het heeft bedacht, maar omdat mensen het samen hebben ervaren.

De succesvolle dynamiek van co-creatie ziet Rachel ook terug in 3X3 basketbal. “Het spel gaat zo snel dat je op elkaar moet kunnen vertrouwen in de executie en bijsturing van het plan dat je vooraf samen hebt opgesteld. Vanuit de relatie moet je weten waar ieders kracht ligt en elkaar aanvullen.” Rachel ziet een duidelijke parallel met wat voor organisaties geldt: “In een wereld die snel verandert, kun je niet alles vooraf uitdenken. Dan moeten de randvoorwaarden kloppen: vertrouwen, relatie en samenwerking.”

Maar misschien nog belangrijker is de verbinding met de omgeving. “Bij 3X3 Unites, waar we met Conclusion Consulting partner van zijn, zie je hoe belangrijk het is om te weten wat er speelt. In de buurt, bij de mensen, bij de stakeholders. Daar investeren ze continu in.” Die betrokkenheid werd concreet zichtbaar bij de Paperdome: een plek die niet alleen vóór de buurt is neergezet, maar juist mét de buurt. “Door structureel in gesprek te gaan met bewoners en stakeholders, ontstond er iets wat gedragen wordt en daardoor werkt.”

Als Rachel één ding mag meegeven aan organisaties, is het dit: “Investeer in de relatie. Leer elkaar kennen. Spreek vooraf helder verwachtingen uit.” Want juist dat wordt vaak overgeslagen. De neiging om snel te beginnen, om tempo te maken, zorgt ervoor dat teams langs elkaar heen gaan werken. Met frictie als gevolg. “We gaan er vaak vanuit dat we weten wat de ander denkt, maar dat is zelden zo."

Voor Rachel is co-creatie een mindset. Een manier van werken waarin je samen verantwoordelijkheid neemt voor het resultaat. Niet door meer overleg te organiseren, maar door anders samen te werken. Niet door sneller te willen, maar door eerst te investeren in vertrouwen. Niet door het zelf te doen, maar door het samen te doen.